زمان تقریبی مطالعه: 1 دقیقه
 

استقرای جدلی





استقرای جدلی یکی از اصطلاحات به‌کار رفته در علم منطق بوده و به معنای استقرای تشکیل شده از مواد جدلی است.


۱ - توضیح اصطلاح



استقرای جدلی، استقرائی است که جزئیاتِ استقرا شده، از مواد جدلی یعنی: مسلمات، مشهورات حقیقی و وضعیات باشد؛ به بیان دیگر، نوعی جدل است که صورت استقرا دارد.
خواجه طوسی می‌گوید: «صورت حجت جدلی یا قیاس بود یا استقرا، و اگرچه قیاس به عقل نزدیک‌تر بود و التزام او تمام‌تر، اما استقرا به حس نزدیک‌تر بود و در اقناع مفید‌تر و نزدیک جمهور از جهت اشتمالش به امثله مقبول‌تر».
ابن‌سینا در باره استقرای جدلی می‌گوید: «مدار جدل بر قیاس و استقرا استوار است… استقرای جدلی یا به حسب ظاهر و یا به حسب ادعای طرف مجادله تام محسوب می‌شود».
[۲] قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا، ص۲۲.
[۴] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۵۵.


۲ - پانویس


 
۱. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۴۶۰.    
۲. قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا، ص۲۲.
۳. مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ص۶۷۶.    
۴. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۵۵.


۳ - منبع



پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «استقرای جدلی»، تاریخ بازیابی۱۳۹۵/۱۱/۲.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات منطقی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.